MOTOR DEĞİŞİKLİĞİ MONTAJ UYGUNLUK RAPORU

4.1.1- Tip Onayı Belgesine istinaden uygunluk belgesiyle tescil işlemi yapılmış olan araçlar üzerinde yapılacak motor değişikliğinde emisyon seviyeleri aracın orijinal motoru ile eşdeğer veya daha iyi olan motor kullanılmalıdır.

4.1.2– Orijinal tipinin haricindeki motor değişikliğinde;

Tadil edilen motor için aracın orijinal motoru ile aynı motor ailesine sahip olması şartıyla, egzoz emisyonu ve araç dış gürültüsü için tip onay belgesi veya teknik servis raporu aramayız.

Ancak, şu koşulları da sağlamanız gerekir:

Motor Mukayese Raporunda (yetkili teknik sorumlu düzenler); benzinli araçlarda %30’dan, dizel araçlarda ise %50’den fazla güç farkı bulunmaz.

Aracın imal yılı (modeli) esas alınarak aynısı veya daha sonra üretilen motorları kullanırsınız.

Motor, asgari mevcut emisyon seviyesinde olur.

Aşağıdaki durumlardan herhangi biri oluşursa, tadil edilen motor için tip onay belgesi veya teknik servis raporu istiyoruz:

1. Güç farkı yukarıda belirttiğimiz değerlerden daha fazladır.
2. Aracın imal yılından (modeli) daha önce üretilen bir motor kullanılır.
3. Yakıt sistemini benzinli motordan dizel motora, ya da tam tersi, dizel motordan benzinli motora dönüştürürsünüz.

Bu durumlarda; egzoz emisyonu, araç dış gürültüsü, motor gücü ve dizel egzoz dumanı mevzuatlarından uygulanabilir olanların tamamını talep ederiz

4.1.3- Motorun gücü vb. genel özelliklerini etkileyecek, parça değişiklikleri, tadilat seti kullanımı veya işlemci programlarında değişiklik yapılması durumunda, egzoz emisyon ve araç gürültüsünün ilgili yönetmelikler de belirtilen değerler içinde kaldığı tevsik edilmelidir.

4.1.4-  Aracın orijinal tipindeki motor, yenileme işlemi yapılmış olanlar dâhil, kullanıldığı takdirde ve motor blok değişikliklerinde, montaj uygunluk raporu ile proje gerektirmeden değişiklik yapılır.

4.1.5- (Değişik:RG-24/6/2017- 30106)  LPG yakıt sistemli araçlarda yapılan motor değişikliklerinde yapılan tadilatın BM/AEK Regülasyon67’ye uygunluğu, LNG/CNG yakıt sistemli araçlarda yapılan motor değişikliklerinde yapılan tadilatın BM/AEK Regülasyon 110’a uygunluğu teknik servis tarafından tevsik edilmelidir.

MOTOR DEĞİŞİMİ GEREKLİ BELGELER

Motor Değişikliği Araç Projesinde Gerekli Evraklar (Sıfır Motorlar)

1- Aracın tescil belgesi (araç ruhsatı)
2- Yurt içinden alınmışsa faturası, (Üreticiden alıcıya kadar kesilen tüm faturaların fotokopisi noter tarafından alınır)
3- Yurt içinden alınmışsa faturası, (Üreticiden alıcıya kadar kesilen tüm faturaların fotokopisi noter tarafından alınır)
4- Gümrük vergi tahsil alındısı
5- Motor montaj işcilik faturası

İkinci El Motor Değişiminde Gerekli Evraklar

1- Aracın Tescil Belgesi
2- Motor Noter Satışı veya Motor satış faturası
3- Alınan Motorun Hurda Tescil Belgesi veya Bertaraf formu (hurda belgesi)
4- Motoru Takan Yerin İşcilik Faturası

MOTOR DEĞİŞİKLİĞİNDE ÖNEMLİ HUSULAR

1. Motor değişiklerinde aracın üzerinden çıkan motorla, takılan motorun silindir hacimleri farklı olabilir.

2. Motor değişimlerinde motor silindir hacimleri aynı olursa, takılan motor  benzinli araçlarda beygir gücü en fazla % 30 olabilir. dizel araçlarda beygir gücü en fazla % 50 olabilir.
3. Araç üzerinden çıkan motor modelinden daha düşük bir model motor takılamaz, takılması durumunda  bu durumlarda araç projeleri tse tarafından onaylanmaz

 4. Benzinli motordan, dizel motora dönüşüm olmamaktadır. Dizel motordan, benzinli motora değişiklik yapılamamaktadır. her iki durumda araç motor projesi yapılamamaktadır.

Öncelikle araca yetkili mühendis motor tadilat projesi çizer (veya çizdirirsiniz). Proje çizildikten sonra, projeyle beraber aracı TSE araç kontrol merkezine kontrole götürürsünüz. Araç kontrolünden hemen sonra motor projenizi onaylarlar (veya onay alırsınız). Ardından, ruhsat sahibi herhangi bir notere başvuru yapar ve yeni motor numarası yazan tescil belgesini alır.

Diğer bir durum ise, araca taktığınız motorun numarasız olmasıdır. Bu durumda, herhangi bir notere araç motor projesi ile başvuru yapar, yeni motor numarasını alır ve bu numarayı dışarıda motor üzerine çaktırırsınız. Sonra TÜVTÜRK tadilat muayenesini yaptırırsınız. Muayeneden sonra, motor numarasını aldığınız notere gider ve araç tescil belgesini değiştirirsiniz.

ÇEKİ DEMİRİ MONTAJ UYGUNLUK RAPORU

Çeki demiri, iki taşıtın birbirine tutturulmasını sağlayan metal bir bağlantı parçasıdır. Genellik arka tamponun hemen altında konumlandırılan bu parça ile motorlu veya motorsuz taşıtların çekilmesi sağlanır.

Bu bağlantı parçası sayesinde, uygun römorklarla; tekne, ATV, motosiklet hatta otomobil gibi birçok vasıta çekilebilir. Bunların yanı sıra çekme karavanlar da bu kanca ile çekilebilecek uygun taşıtlardandır. Çekilecek taşıtın ağırlığında 750kg altı veya üstü olmak üzere iki tür mevcuttur. BE ehliyetine sahip sürücüler için römorkun yüklü ağırlığının 3500 kilogramı geçmemesi gerekmektedir.

Çeki demiri/kanca montajı araç üzerine yapılan tadilat olarak bilinir. Gerekli standartlara uygun çeki demirinin öncelikle ECE R55 (“e” belgeli ) belgesine sahip olmasına özellikle dikkat etmek gerekmektedir.

“E” Belgeli Çeki Demiri Montajı

Satın alınan “e” Belgeli çeki demiri / çeki kancası ve elektrik kitinin paket içeriğinde mevcut olan montaj talimatına uygun olarak montajı yapılmalıdır.

Bu belgeye sahip olmayan çeki demirlerinde güvenlik sorunları yaşanabileceği gibi araç ruhsatına işletmek de mümkün olmayacaktır.

Çeki Kancasının Kullanım Amaçları

– Yük römorku çekme için

– İş amaçlı kullanılan ekipmanları çekmek için

– Tekne römorku çekme için

– Bisiklet taşıyıcı aparatı bağlanabilmesi için

Ülkemizde ve AT üyesi ülkelerde araç üzerindeki mekanik çekme tertibatlarına uygulanan mevzuat 94/20/AT yönetmeliğidir. Bu yönetmelik her araca, her tipe ve modele göre imal edilen çekme tertibatlarının tüm mühendislik deneylerini kapsamaktadır. Montaj talimatı, e dökümanı ve ürün üzerindeki etiket değerleri bu deneylerin verilerinde ( örneğin 2 milyon devir dinamik titreşim deneyi, kütle ve boyut deneyleri ) ortaya çıkmakta ve aracınıza uygunluğu tevsik edilmektedir. Almış olduğunuz ve talep ettiğiniz ürünün aracınıza uygun e dökümanını, montaj talimatını ve bunlara uygun çeki demiri üzerindeki etiketlemesini ısrarla talep ediniz. Aksi takdirde o ürünün sahte ve mevzuat dışı olduğu aşikardır.

Aracınıza E belgeli çeki demiri monte ettiğinizde, AİTM ve karayolları trafik kanununa göre TSE yetkili mühendisleri proje hazırlar. Sonra, aracı Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından açılan TSE araç kontrol merkezine götürürüz.

Burada, aracı incelerler. Montaj uygun yapılmışsa, TSE yetkili mühendisi çeki demiri montaj raporunu onaylar. TSE araç kontrol merkezinde onaylanan bu uygunluk raporu ile birlikte, yaptığınız montajı ruhsata işletmek için noterden ruhsat değişimi yaparsınız ve çeki demirini ruhsata kaydedersiniz.Çeki  demirini ruhsata işletmek için aracın mevcut muayenesi varsa, tüvtürk araç tadilat muayenesi yaptırmaya gerek yoktur.

Çeki Demiri Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Belgesiz ve gerekli testlerden geçmeyen ürünler mal ve can kaybına yol açmaktadır. Yan sanayi veya kendi imkanlarınızla yapacağınız veya yaptıracağınız çeki demirleri araca işlenmemektedir. Çeki demirinin ruhsata işlenmiş olmasına özen gösterin. Aksi takdirde herhangi bir kontrolde cezai işleme tabi tutulacak, herhangi bir kaza anında asli kusurlu sayılabilecek, aracınız sigorta veya kasko kapsamı dışı kalacaktır. Çeki Demiri Bağlantısı Nasıl Yapılır? Metal bağlantı parçasının, mekanik ve elektrik montajının doğru yapılması hayati önem taşır. Parçanın, arka tamponun alt kısmına ortalanarak, dikkatli bir şekilde montajlanması gerekir. Bu noktada, mekanik bağlantının dönüş ve ağırlık testlerinin yapılması büyük önem taşır. Aksi takdirde, sürüş esnasında karşılaşılacak çeşitli problemler, ciddi trafik kazalarına sebebiyet verebilir. Mekanik bağlantı kadar elektrik bağlantısı da önemlidir. Varsa, sağ sol sinyal kablolarının ve stop lambasının bağlantısı doğru biçimde yapılmalıdır.

ÇEKİ DEMİRİ GEREKLİ EVRAKLAR

1.  Araç Ruhsatı

2.  Çeki Demiri ‘E’ Belgesi

3.  Montaj Şeması

4.  ECE R55 Kullanma Talimatı

5.  Çeki Demiri Faturası 

MOTOSİKLET SEPET PROJESİ

Motosiklet Arka Taşıma Kutusu kullanan motosikletçiler, motor arkasındaki sepeti araç tescil belgesine işletebilmek için öncelikle TSE tarafından yetkilendirilmiş makine mühendisine başvurmalı ve motosiklet taşıma kutusu projesi yaptırmalıdır.

Proje hazırlandıktan sonra, motorunuza taktığınız sepetin motora düzgün monte edilip edilmediğini TSE araç kontrol merkezindeki yetkili makine mühendisleri kontrol ederler.

TSE araç kontrol merkezi ücretini inceleyelim

2024 yılı için ödediğiniz ₺10.204, 01 Ocak 2025 tarihi itibarıyla yeniden değerlendirme oranıyla %43 artırılmıştır. Dolayısıyla, 02 Ocak 2025 tarihi itibarıyla bu ücret ₺14.676’ya yükselir. Bu ₺10.204 tutar; motor devrilme test ücreti, TSE dosya inceleme ücreti ve TSE araç kontrol merkezi ücretini kapsar.

Bu aşamada, mühendisler motosiklete taktığınız taşıma kutusunun projeye uygunluğunu denetler. Motora taktığınız sepetin ortası ile arka tekerlek merkezi aynı hizada olmalıdır. TSE araç kontrol merkezindeki kontrolde bu hizalama doğru değilse, onay vermezler.

Motor Sepeti Projesini yetkili makine mühendisinden aldıktan sonra, TÜVTÜRK’ten araç tadilat muayenesi randevusu alırsınız. Ardından, TÜVTÜRK araç muayene istasyonuna gider ve 01 Ocak 2024 yılı için ₺927 ödeyerek motor sepeti için araç tadilat muayenesini yaptırırsınız.

Son olarak  araç sahibi motor sepet projesi, motor araç tadilat muayene raporu ve tespit raporu ile  notere başvuru yaparak araç ruhsat değişimi için 1,140 lira ödeyerek, motosiklet taşıma kutusunu araç ruhsatına işletiliyor. 

MOTOSİKLET SEPET PROJESİ FİYATLARI

1. Motosiklet sepet projesi 2024 yılı tse araç kontrol merkezi ücreti 10.204 liradan, 2025 yılı için yeniden değerlendirme oranı % 44 artırılarak 14.676 (Ondörtbin altıyüzyetmişaltı) lira olmuştur.

2. Motosiklet sepet projesi tuvtürk araç tadilat muayenesi ücreti 2024 yılı 927 liralık araç muayene ücreti, 2025 yılı için % 44 zamlanarak 1,335 Bin üçyüz otuzbeş liraya yükseltilmiştir.

3. Motosiklet sepet projesi 2024 yılı noter sepeti ruhsata işletme ücreti 1.132 liradan, 2025 yılı için % 44 zam yapılarak, 2025 yılı için 1.630 Bin altıyüz otuz lira olmuştur.

Engellilerin Kullanımına Uygun Tertibat Takılması

Engellilik durumu yetkili sağlık kuruluşları tarafından verilen rapor ile tespit edilen engellilerin kullanımı amacıyla ve engellilik durumuna göre M, N, L ve T kategori araçlara yapılan aparat montajıdır. Montajda, yetkili sağlık kuruluşları tarafından verilen rapor kapsamı ile uyumlu araç üzerinde ilgili ve gerekli değişiklikler kontrol edilir. Ayrıca, bu ekin 4.7 maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla, 3.2 maddesine göre işlem yapılır.

Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen “karayoluna uygunluk onayı” verilirken; aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının, emniyet kemerlerinin, geri görüş aynalarının, cam yıkama/silme sisteminin mevcut ve çalışır durumda olduğu kontrol edilmelidir. Araçta bulunan camların ve lastiklerin “E” veya “e” onaylı olduğu kontrol edilmelidir.

1. Engelli aracının satılması durumunda araç proje yaptırılmadan satılması durumunda, araç noter tarafından çekme belgeli satış yapılmaktadır. u durumda öncelikle araca bir proje çizeriz. Ardından, aracı TSE araç kontrol merkezine götürürüz ve burada araç projenizi onaylatırız. Daha sonra, TÜVTÜRK araç muayene istasyonunda araç tadilat muayenesini yaptırırsınız. Son olarak, noterden aracın ruhsatlarını çıkarır ve şoförler odasından araç plakalarını alırsınız..

2.Engelli aracınızı satmak isterseniz, en basit yolu tercih ederek önce araç projesi çizin (veya çizdirin). Ardından, araçla beraber TSE araç kontrol merkezine başvurun. Burada yapılan kontrolün sonunda proje onaylanır (veya onay alırsınız) ve doğrudan notere satışa gidebilirsiniz. En basit ve masrafsız olan bu yolu öneriyoruz.

Engelli aracını 5 yıl dolmadan satılırsa ötv çıkar mı?

Engelli araçlarını alırken özel tüketim vergisi ödenmediğinden dolayı aracı beş kullanmadan satılması durumunda özel tüketim vergisi ötv ödemek zorunludur. Araç beş yaşını doldurduğu zaman gün ay yıl olarak satılırsa özel tüketim vergisi ödenmez.

Engellilerin kullanımına uygun tertibat takılması

Engellilik durumu yetkili sağlık kuruluşları tarafından verilen rapor ile tespit edilen engellilerin kullanımı amacıyla ve engellilik durumuna göre M, N, L ve T kategori araçlara yapılan aparat montajıdır. Montaj sırasında, yetkili makamlar; yetkili sağlık kuruluşları tarafından verilen rapor kapsamı ile uyumlu olacak şekilde araç üzerinde yapılan ilgili ve gerekli değişiklikleri kontrol eder. Ayrıca, bu ekin 4.7 maddesi hükmünü saklı tutarak, 3.2 maddesine göre işlem yaparız.

Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen “karayoluna uygunluk onayı” verilirken; aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının, emniyet kemerlerinin, geri görüş aynalarının, cam yıkama/silme sisteminin mevcut ve çalışır durumda olduğu kontrol edilmelidir. Araçta bulunan camların ve lastiklerin “E” veya “e” onaylı olduğu kontrol edilmelidir.

Engellilere Ait Araçların Tescili Nasıl Yapılır

Engellilere ait araçların tescilini yaparken, araç sahibinin engellilik derecesini gösteren sağlık raporunu esas alırız. Buna ek olarak, ilgili vergi dairesi müdürlüğü tarafından düzenlenen özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnası uygulandığına dair ÖTV ödeme belgesini ve tescil için gerekli diğer belgeleri de kullanırız.

Ayrıca, araçlar engelliler tarafından ithal edildiğinde, trafik şahadetnamelerinde yer alan şerhleri aracın tescil kayıtlarına kaydederiz.

(3) Engelliler tarafından ithal edilen araçlar gümrük idaresinin izni olmadan ve gümrük vergileri ödenmeden engelli olmayanlara ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz. Ancak bu araçların ilgili gümrük müdürlüğünün izni dahilinde engelli kişilere veya mirasçılarına ödünç verilmesi, kiralanması, devri veya satışında gümrük vergisinin ödenmesi şartı aranmaz.

(4) Araçların engelliler tarafından yurt içinden ilk iktisabında;

a)Özel tertibatlı araçları, engelliler tarafından bizzat kullanılmak amacıyla özel tüketim vergisinden müstesna olarak yurt içinden ilk ediniminde, yetkili makamlar tescil kayıtlarına şu şekilde bir şerh işlerler (veya koyarlar):

‘İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe, özel tüketim vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde sözleşme ile devri, tasarruf hakkının vekaletname ile devredilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi yasaktır.

b)Herhangi bir engeli bulunmayan kişilerin kullanımına uygun olarak ürettiğimiz aracın teknik donanımlarında hiçbir değişiklik yapmıyorsanız ancak engelli kişinin sağlık raporunda belirtilen tertibatı ilave aparatlarla taktırıyorsanız, yetkili makamlar tescil kayıtlarına iki şerh işlerler.

Bunlardan ilki, yukarıdaki (a) bendinde yer alan şerhtir. Bunun yanında, şu ek şerhi de koyarlar: ‘Araç sahibinin eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarından bir sürücü veya noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından da kullanılabilir.’Aracın engelli veya bu kişiler tarafından her iki şekilde de kullanılabileceğinin yetkili kurum veya kuruluş tarafından belgelendirilmesi şarttır.

c)Aracın sürülmesine yönelik özel tertibatı olmayan ve engellilik derecesi %90 ve üzeri olan engelliler tarafından özel tüketim vergisinden müstesna olarak yurt içinden ilk edinimini yaptığınızda, yetkili makamlar taşıtların tescil kayıtlarına şu şekilde bir şerh işlerler (veya kaydederler):

‘İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe, özel tüketim vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde sözleşme ile devri, tasarruf hakkının vekaletname ile devredilmesi yasaktır.’

(5)Daha önce tescilini yaptığınız araçların, engelliler adına tescilini yapabilirsiniz. Ancak, burada iki şart vardır:

Engellilik derecesi %90 ve üzerindeyse, özel tertibat yapmanıza gerek kalmaz.

Engellilik derecesi %90’ın altındaysa, araca özel tertibat yapmanız gerekir.

(6)Özel tertibatlı araçların tadilat veya montaj belgelerinde yer alan tertibat kodunu, tescil kayıtlarına işleriz.

(7)Zihinsel engellilere ait araçların tescili için, veli ya da vasileri tarafından araç nedeniyle doğabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiklerine dair noterde düzenlenmiş taahhütnamenin tescil anında verilmesi zorunludur.

(8)Özel tüketim vergisi istisnası ile edinilen araç tescil edilmeden önce, istisnadan yararlandırılan engelli kişinin ölümü halinde tescil işlemi aracın vergisi ödenmek suretiyle yapıl

KARAVAN PROJESİ

Karavan projesi için en doğru planlama ve motokaravan, alkovenli karavan, çekme karavan dönüşüm-tadilat işlemleri için bizi tercih edebilirsiniz. Karavan projeleriyle ilgili tüm detaylı bilgileri bu içerikte bulabilirsiniz. 02 Ocak 2025 tarihi itibariyle karavan proje ücreti tse araç kontrol merkezi ücreti 2952 liradan % 43 artırılarak  4221 liraya yükseltilmiştir. 02 Ocak 2025 itibari ile karavan projesi noter araç ruhsat değişimi ücreti 1130 liradan % 43 artırılarak 1615 liraya yükseltilmiştir. 02 Ocak 2025 karavan projesi egzoz muayene ücreti 256 liradan 366 lira olmuştur.

Karavan Proje Ücretleri 2025

02 Ocak 2025 yılı Karavan projesi tse araç kontrol merkezi ücreti 4221 Döttbin ikiyüz yimibir lira olmuştur.

02 Ocak 202 yılı Karavan projesi araç tadilat muayenesi ücretleri 2604 İkibin altıyüz dört lira olmuştur.

02 Ocak 2025 yılı Karavan Projesi Noter araç ruhsatı değişim ücretleri 1.615 Bin altıyüz onbeş lira olmuştur.

02 Ocak 2025 yılı Karavan projesi araç egzoz muayene ücreti 366 Üçyüz atmışaltı  lira olmuştur.

KARAVAN ÇEŞİTLERİ

Karavanlar, “çekme karavan” ve “motokaravan” olarak ikiye ayrılıyor. Daha çok uzun süreli konaklamalarda ya da imar yasağı olan bölgelerde tercih ettiğimiz çekme karavanları, en basit tanımıyla ‘bir çekici aracın arkasına bağladığımız ve çektiğimiz römork şeklindeki karavanlar’ olarak tanımlayabiliriz. Ancak, bu tür karavanları çekebilmek için karavanın büyüklüğüne göre uygun güçteki araçlara ihtiyaç duyarsınız. Türkiye’de çekme karavanlar 750 kilogramdan hafif ve 750 kilogramdan ağır olarak iki sınıfa ayrılıyor. Birinci grup karavanlar, ruhsatsız; ikinci grup karavanlar ise ruhsatla karayollarında kullanılabiliyor.

Motokaravan’lar ise kendi kendine hareket edebilen araçlar. İç düzeni diğer çekme karavanlar gibi yaşamaya elverişli olarak tasarlanan kendinden motorlu taşıtlar, kapalı kasa panelvanlar’ın içine, kamyonetlerin arkasına, özel yapılan kasa içine ya da otobüs kasalarının içine tasarlanabiliyor.

Minibüs ve panelvan tipi araçların içinin karavan yaşam şartlarına uygun bir şekilde yeniden düzenlenmesiyle yapılır. Bu tipteki araçlar çekme karavan gibi araçtan bağımsız değildir. Aracın kendisi karavan olarak kullanılmaktadır.

Alkovenli Karavan

Motokaravanlar’da, sürücünün bulunduğu kabinin üst kısmında olan bir ya da iki kişilik yataklı bölmeye alkoven adını veriyoruz. Üretimde, aracın sürücü kabinini oluşturan orijinal yapıları koruruz. Alkoven bölümünü kaporta sacı dışında, kendisine özel malzemeler kullanarak imal ederiz ve aracın şasesine sabitleriz.

Karavanda Zorunlu Ekipmanlar

Karavan nedir: Karayolları trafik yönetmeliği 3 maddesinde yer alan en az aşağıdaki ekipmanları kapsayan yatacak yeri olan özel maksatlı M sınıfı SA kodlu motorlu araçtır.

1. Koltuklar ve masa

2. Koltuklardan dönüştürülecek uyku yatağı

3. Yemek pişirme imkanları

4. Depolama/saklama imkanları

Bu ekipmanlar oturma bölümüne sabit olarak monte edilir, ancak  masa kolayca çıkarılabilecek şekilde olabilir. Koltukların sabit olması gerekmektedir. Yemek pişirme imkanının zorunlu olmasından dolayı ocağa ihtiyaç vardır, ancak ocak sabit olmalı portatif ocaklar kabul edilmemektedir. Tüpün olduğu yerde menfez zorunludur, dolap kapakları kilitli olmalıdır, araç hareket halinde iken dolap kapaklarının hareket etmemesi gerekmektedir.

Minimum gerekliliklerin yanı sıra, araçta opsiyonel olarak tercih ettiğiniz elektrikli cihazlar (TV, Buzdolabı vb.) kullanıyorsanız, iki temel şartı sağlamanız gerekir.

Ya bu cihazların enerjiyi harici kaynaktan (Güneş enerjisi, Harici akü, Şebeke elektriği vb.) almalarını sağlarsınız ya da EMC (Elektro Manyetik Uyumluluk) belgeli cihazları tercih edersiniz.

M sınıfı araçlar en az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu araçlardır. Karavanlar genelde M1 sınıfı gövde tipi SA olarak geçmektedir.

Motorlu karavana tadilat projeleri için belirleyici olan aracınızın kategorisinden ziyade yönetmeliklerde tanımlı minimum gereksinimleri sağlayacak yeterli alana sahip olmasıdır

Panelvan kamyon veya kamyonetler, M2 (minibüs), M3 (otobüs), N1, şasi kamyonet (N2) ve şasi kamyonlar (N3) yönetmeliklere uygun tadilat ve araç projesi ile M1 kategorisi SA motorlu karavana dönüşebilir.

Ancak, şasi araçları bir üst yapı ile karavana tadilat yapıyorsanız, araca monte ettiğiniz aydınlatmaların E belgeli olması gerekir.

Karavana tadil edeceğiniz aracın şoför+2 veya şoför+1 koltuklu panelvan araç olması halinde, aracınızın koltuk sayısını arttırmak istiyorsanız.

İlave edeceğiniz koltukların,

Koltuk mukavemeti                    ECE-R 17

Emniyet kemeri bağlantıları        ECE-R 14

Emniyet kemerleri                      ECE-R 16

regülasyonlarına uygunluğunun aksam tip onay belgeleri ve/veya  teknik servis raporları ile tevsik edilmesi gerekmektedir

Önemli!

Şoför +2 koltuklu aracınızın Şoför+1 koltuklu araca tadil etmeniz 2 li koltuğu söküp tekli koltuk takmış olmanızdan ötürü koltuk montajı olarak değerlendirilmektedir.

M2-M3 kategorisi araçlarınızın karavana tadil projelerinde aracın orijinal koltuklarının söküp takma işlemi yapılmadan kullanılması ve aracın yapısının uygunluğu halinde  8+1 kişi  koltuğa kadar tescil edilebilir.

Burada M1 kategorisi araçların maksimum 8+1 kişi koltuklu olabileceği ve aracın yapısının karavan ekipmanları ile birlikte kaç koltuk bulundurabileceği belirleyicidir.

Şu şekilde örneklendirebiliriz

44 koltuklu M3 kategorisi bir otobüsü karavana tadil edilmesi işleminden araç hem şoför +8 koltuk hemde karavan ekipmanları için yeterli alana tadil olacaktır.

17 koltuklu M2 kategorisi minibüs  bir aracın kullanılması haline aracın ön bölümünde ki yolcu ve şoför bölümü haricinde ki alanda karavan ekipmanları ile birlikte ancak  2 yada 3 koltuk olacak şekilde alan kalacaktır.

Yasal olarak hangi tip araçlar motorlu karavan yapımına uygundur?

Şasi Kamyonetler, Panelvan Kamyonetler, M2, M3 kategorisi Minibüs ve Otobüsler AİTM de ve MARTOY de belirtilen şartları sağlaması halinde karavan araç projesi yapılarak M1 kategorisi motorlu karavana tadil edilebilir

5 yaşından  küçük   ticari araçlar   motorlu karavana dönüşebilir mi?

Teknik  olarak  bu  uygulamanın  önünde   bir  engel  yoktur. Ancak  5  yaşından küçük ticari   araçlar  özel  kullanım amaçlı  motorlu karavana dönüştüğünde fatura bedeli üzerinden ÖTV  taahhuk ettirilir. 5 yaşından büyük araçlar ÖTV’den muaftır.

N1 Kategori 5 yolcu + Şoför klimalı yanları camlı panelvan kamyonet aracın 3 koltuk demonte edilip araca karavan ekipmanları montajı yapılarak araç; 2 YOLCU + 1 ŞOFÖR ÖZEL AMAÇLI (SA) MOTORLU KARAVAN (M1) tadil edilmiştir.

MOTOKARAVAN PROJESİ NASIL HAZIRLANIR

AİTM MÜNFERİT ARAÇ UYGUNLUK BELGESİ TAM ARAÇ TADİLATI İÇİN

Aşağıda özellikleri belirtilen aracın, Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliklerine uygun olarak tadil edildiğini beyan ederim. Araç tadil edilmişse yapılan tadilatın kısa tarifi: N1 Kategori 5 yolcu + Şoför klimalı yanları camlı panelvan kamyonet aracın 3 koltuk demonte edilip araca karavan ekipmanları montajı yapılarak araç; 2 YOLCU + 1 ŞOFÖR ÖZEL AMAÇLI (SA) MOTORLU
KARAVAN (M1) tadil edilmiştir.

1. Öncelikle, karavan projesine başlamak için aracınızın iç tadilatını tamamlamanız gerekir.

Ayrıca, projeye başlamadan önce takılan tüm ekipmanları sabitlemelisiniz..

2. Araç, karavan özelliklerini taşıyorsa, TSE yetkili mühendisi araca uygun Motorlu karavan projesi hazırlar. Ardından, dosyayı incelenmesi için TSE’ye başvururuz. TSE’den onay geldiğinde, müşteriye bir dosya numarası veriyoruz.

Bu dosya numarası ile müşterimiz aracı TSE araç kontrol merkezine götürür. Orada, TSE mühendisleri araçta herhangi bir eksik durum olmadığını tespit ederse, dosyayı tekrar TSE müdürünün onayına yönlendirirler. Müdür onayı sonrasında karavan projesi tamamlanır.2024 karavan projesi tse araç kontrol merkezi ücreti 2.952 lira olmuştur.

3. Motorlu karavan projesini aldıktan sonra ilk olarak TÜVTÜRK araç tadilat muayenesi randevusu almalısınız. Randevunuzu aldıktan sonra karavan projenizle birlikte araç muayene istasyonuna başvurun.

Burada, 2024 yılı karavan araç tadilat muayenesi için ₺1.821 ödeme yaparsınız. Ayrıca, 2024 yılı egzoz muayene ücreti olan ₺256’yı ödeyerek araç egzoz muayenesini de tamamlamalısınız.

Özellikle dikkat edin: Egzoz muayenesini mutlaka proje tarihinden sonra yapın. Çünkü, proje tarihinden önce yapılan egzoz muayenelerini geçerli saymıyoruz.

4. Tüvtürk muayenesi bittikten sonra araç ruhsatı, motorlu karavan projesi, tuvtürk evrakları ile birlikte en yakın notere ruhsat değişimi için müracat edilmelidir. Noterde karavan ruhsat ücreti olarak 2024 yılı araç ruhsat değişimi ücreti 1.140  tl ödeme yapılacaktır. Araç sınıfı M1 olarak araç gövde tipi SA olarak, kullanım tarzı yolcu nakli olmasına dikkat edilmelidir.

5. Noterde ruhsat değişimi yapıldıktan sonra araç ruhsatı ve motorlu karavan projesi ile birlikte nakil vasıtaları vergi dairesine başvuru yapılarak aracın motorlu karavan maliye kaydı yapılmaktadır. Maliye kaydı yapılmayan aralar M2 sınıfı olarak veya N1 sınıfı olarak maliyede gözükmektedir, ilerde mağdur olmamanız ve ceza ile karşı karşıya kalmamak için maliye kaydını mutlaka yaptırın.

Beş yaşı doldurmayan araçlarda çok yüksek ötv vergisi çıkmaktadır, bu yüzden 5 yaşını doldurmuş araçlar motorlu karavana çevrilmektedir.

Karavan ruhsatı maliyeti yanında ruhsat almanın en büyük dezavantajı vergiler ve sigorta ödemelerindeki artış. Vergiler arasında kayda değer bir artış olmasa da zorunlu trafik sigortası ve büyük ihtimalle kasko ücretlendirmeleri oldukça yüksek.

Karavan ruhsatı almanın en büyük avantajlarından biri ise rahatlığı. Rahatlıktan kastım karavan ruhsatı alınca muayeneden muayeneye tedirgin olmaya gerek kalmıyor. Parası neyse verip rahat edebiliyorsun.

M1 Sınıfı Araçlar İçin Hız Sınırları:

Yerleşim yerlerinde 50 km, şehirlerarası çift yönlü karayolunda ise 90 km, bölünmüş yollarda 110 km ve otoyollarda 120 km hız limiti uygulanır.

N1 Sınıfı Araçlar İçin Hız Sınırları: Buna karşın, N1 sınıfı araçlar yerleşim yerlerinde yine 50 km hız yaparlar. Ancak, ilgili yönetmelikler şehirlerarası çift yönlü karayolunda bu araçlara sadece 85 km, bölünmüş yollarda 100 km ve otoyollarda 110 km hız limiti uygular.

ÇEKME KARAVAN NEDİR?

Çekme karavan, motorlu taşıtlar tarafından başka yerlere çekilerek götürülebilen, içerisinde yaşamak için gerekli ekipmanların bulunduğu bir araçtır.  Karavanın büyüklüğüne göre karavanı çekecek aracın çeşidi de önemlidir.

1-    Çekme karavanlar için hangi ağırlıkta olursa olsun yıllık vergisi yoktur.
2-    Yüklü ağırlığı 750 kg. kadar olan çekme karavanlar için her hangi bir tescil işlemi (araç ruhsatı) ve dolayısı ile araç muayenesi yoktur. çekmek için kullandığınız aracın plakası ve B sınıfı ehliyet ile bu karavanı çekebilirsiniz.
3-    Yüklü ağırlığı 750 kg. dan fazla olan çekme karavanlar için :
        a.   Karavanı tescil ettirmek (Ruhsat almak) gerekiyor.
        b.   Ruhsat çıkarmak için fatura ve tip onay belgesi gerekiyor.
        c.   Tescil edildiği için karavanın kendi plakası (çeken araçtan bağımsız) oluyor.
        d.   Yıllık vergisi yok ancak 2 yılda bir muayeneye gitmesi gerekiyor.

Hangi araç sınıfları Karavan’a (motokaravan) dönüşür, seçerken nelere dikkat edilmesi gerekir.

M2, M3 sınıfı yolcu taşıyan otobüs ve minibüsler ile N1, N2 panelvan kamyonet ve kamyonlar karavan olarak tescil edilebilir. Seyahat güzergahı, kullanım amacı, bütçe vb. hedeflerinizi belirleyerek seçiminizi yapabilirsiniz. (Sürücü bölümü kasadan ayrı olan kamyon ve kamyonetler için yine bizimle görüşebilirsiniz)

Bu dönüşümde eğer araç 5 yaşından küçük ise otomobil sınıfı ÖTV ler talep edilir. Maliyetin yükselmemesi için 5 yaşından büyük araçların dönüşümünü tavsiye ediyoruz.

MOTOKARAVAN HANGİ SINIF EHLİYET İLE KULLANILIR

Karavan yapmak için aldığınız araç Fıat Ducato, Mercedes Sprinter, ve benzeri araçların  içerisine eklediklerinizle birlikte toplamdaki ağırlığı 3500 Kğ aşmadığı sürece B sınıfı ehliyetinizle kullanabilirsiniz. Azami yükleri 3500 kilogramın üstünde olan ve yük taşımalarda kullanılan araçlar mevzuatta kamyon olarak geçiyor ve B sınıfı ile değil C sınıfı ehliyet ile kullanılabilir. Kısacası motokaravan kullanmak için ekstra bir ehliyet sınıfı edinmeye ihtiyacınız yok B yeterli oluyor. 

Motokaravanlar’da yüklü ağırlığı 3500 kğ geçmeyen araçları B sınıfı ehliyet ile kullanabilirsiniz.
Çekme karavanlarda ise yüklü ağırlığı 750 kilogramın altında olanları çekmek için B, C, D sınıfı ehliyetler yeterli olmaktadır. Yani 750 kg altı karavan ehliyet diye birşey bulunmamaktadır.
750 kilogram üzeri bir çekme karavanı aracınızla kullanmak istiyorsanız kullanacağınız taşıta göre BE, CE, DE ehliyetlere sahip olmanız gerekiyor.

KARAVAN  EHLİYETİ (römork ehliyeti – BE sınıfı) 

Motokaravanlar için sahip olmanız gereken ehliyet, kullanacağınız aracın yolcu kapasitesi ve ağırlığına göre değişirken; çekme karavan çeken bir araç kullanabilmeniz için karavan ehliyeti (römork ehliyeti – BE sınıfı) almanız gerekir.

Otomobiliniz ile Karavan ya da römork çekebilmeniz için  aracınızda bir çeki demiri bulunmalı ve bu çeki demirinin araç tescil belgenize (ruhsat) işlenmiş olması gerekir.

Römork ya da karavanınızın yüklü ağırlığı 750 kg’ın üzerinde ise otomobil (B sınıfı) ehliyetinizin olması yeterli değildir. Bunun için karavan ehliyeti olarak da bilinen Römork çekme ehliyeti (BE sınıfı) almanız gerekir.

Ehliyeti olmayan birinin BE sınıfı ehliyet alabilmesi için öncelikle B sınıfı ehliyet alması gerekir.

BE sınıfı ehliyet aldığınızda 750 kg altında ya da üzerinde O1 ve O2 sınıfı bütün römorkları, çekme karavanları çeki demiri olan otomobil veya kamyonetiniz ile çekebilirsiniz.

BE sınıfı ehliyet almak için 18 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almış olmanız gerekiyor.

Direksiyon sınavında görevliler, otomobil ehliyeti alanlardan istedikleri tüm manevraları, size arkasında çeki demiri takılı römork bulunan bir otomobil ile yaptırır. BE sınıfı ehliyet almak için yapılan direksiyon sınavında, otomobil direksiyon sınavından farklı olarak geri L manevra yapılmıyor. Yine direksiyon sınavı sırasında geri geri park etme işleminin yapılışı otomobil sınavına göre farklılıklar içeriyor.

Motokaravanlar’da yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen araçları B sınıfı ehliyet ile kullanabilirsiniz. Çekme karavanlarda ise yüklü ağırlığı 750 kilogramın altında olanları çekmek için B, C, D sınıfı ehliyetler yeterli olmaktadır. Yani 750 kg altı karavan ehliyet diye bir şey bulunmamaktadır.

750 kilogram üzeri bir çekme karavanı aracınızla kullanmak istiyorsanız kullanacağınız taşıta göre BE, CE, DE ehliyetlere sahip olmanız gerekiyor.

Tarihteki ilk karavanla ilgili birçok rivayet var. En eski karavanların 15’inci yüzyıldan itibaren mal taşıma aracı olarak kullanıldığı iddia edilse de bu konuda çok bilgi yok. Hatta İngiltere ve Fransa’da evsiz kölelerin taşınmasına yarayan araba vagonlar için ilk kez “karavan” kelimesinin kullanıldığı söyleniyor. Karavanın turizm, seyahat ya da konaklama için kullanılması ise daha çok 1800’lü yıllara denk geliyor. İlk karavanın 1830 yılında, ünlü sirk sahiplerinden Antoine Franconi isteği üzerine Paris’te yapıldığı belirtiliyor. 19’uncu yüzyılın sonlarına doğru sirk çalışanları ve gezgin tiyatrocular arasında hızla yayılan karavanların gezi için kullanılması için de çok fazla beklenmeyecektir.

PİYANOLU, ŞAMDANLI İLK KARAVAN

Sir Samuel White Baker ve eşi, Londra’dan aldıkları çingene arabasını karavan hâline getirerek Kıbrıs’a gitmiş ve 28 Ocak 1879 yılında Larnaka’dan yola çıkarak tüm Kıbrıs’ı gezmişler. İlk karavan planlarını ise Viktorya Dönemi yazarı ve eski Kraliyet Donanma Cerrahı Dr. William Gordon Stables çizmiş. Doktorun 1885 yılında akçaağaçtan Bristol Wagon Works Company’e inşa ettirdiği karavanın ağırlığı iki ton imiş. Büyük Britanya’yı köpeğiyle dolaşan Stables, geçtiği kasaba ve köylerdeki sakinlerin hem heyecanı hem de endişesiyle karşılaşmış. İçinde yemek odasından mutfağa, piyanosundan şifonyere, gümüş şamdanlarından müzik dolabına kadar her şeyin bulunduğu bu karavanın bir de ismi varmış: “The Wanderer”…

KARAVANI İLK  ÜRETENLER 

Otomobil sektörünün gelişmesiyle de çekme aracına ihtiyaç duymadan seyahat edilen “motokaravan”lar üretilmeye başlanmış. Dünyadaki ilk karavan üreticisi olarak Grosvenor Caravans adlı şirketin adı geçiyor. 1919 yılında İngiltere’nin Chelsea kentinde kurulan bu şirket, eski tren vagonlarını satın alarak, ilk seri karavanları üretmeye başlamış. Ama bu konuda da rivayet çok… Bir iddiaya göre; motorlu icat edilen ilk karavan aracı, 1897 senesinde Paris şehrinde Jeantaud tarafından, o dönemki Rus Çarı’nın amcası olan Prens Oldenburg için yapılmış. Otuz beygir gücüne sahip olan De Dion markası buhar motoru ile hareket ettirilebilen ve on metrelik bu karavan, bir saat içerisinde ortalama otuz kilometre kadar hız yapabiliyormuş.

Bir diğer iddiaya göre ise yine 1919 yılında Birmingham’da kurulan Eccles adında bir şirketin sahibi olan Bill Riley, ilk prototip karavanı tasarlamış ve 1922’de fuarlarda sergiledikten sonra ilk karavan siparişini Dowager Kontesi olmuş. Giderek talepler artmaya başlayınca da fabrika yetersiz kalmış ve ek üretim tesisleriyle farklı karavan modelleri üretilmeye başlamış.

ARTAN KARAVANLAR MI, KARAVANINI SATANLAR MI?

İkinci Dünya Savaşı ile gerileyen karavan sektörü, savaştan sonra âdeta patlama yaşamış. 1960’lı ve 1970’li yıllarda ise karavan artık çok daha geniş kitlelerce kullanılarak, yaşam tarzı olarak benimsenmeye başlamış. Türkiye’de yaşayanların ya yurt dışı seyahatlerinde ya da ülkeye gelen turistlerle ilk kez tanıştığı karavanlar, artık fazlasıyla yaygın bir hâle geldi. Beş-on sene önce tek tük gördüğümüz karavanların sayısı, özellikle pandemiyle birlikte inanılmaz derecede arttı. Hem karavan üreten ya da araçları karavana çeviren firmaların sayısı hem de kendi karavanını üreten gezginlerin sayısı oldukça fazla. Gerçi “gezginler” dedik ama son benzin ve mazot zamlarından sonra artan tek şey karavanlarını satanlar olmuş durumda. Araca ve içindeki malzemelere göre fiyatlar, milyonlarla ya da on binlerle ifade ediliyor.

KARAVAN TÜRLERİ

Karavanlar, “çekme karavan” ve “motokaravan” olarak ikiye ayrılıyor. Daha çok uzun süreli konaklamalarda ya da imar yasağı olan bölgelerde kullandığımız çekme karavanları, en basit haliyle ‘bir çekici aracın arkasına bağlanarak çektiğimiz römork şeklindeki karavanlar’ olarak tanımlarız. Ancak, bu tür karavanları çekebilmek için karavanın büyüklüğüne göre uygun güçteki araçlara ihtiyaç duyarsınız. Türkiye’de çekme karavanlar 750 kilogramdan hafif ve 750 kilogramdan ağır olarak iki sınıfa ayrılıyor. Birinci grup karavanlar, ruhsatsız; ikinci grup karavanlar ise ruhsatla karayollarında kullanılabiliyor.

Motokaravanlar ise kendi kendine hareket edebilen araçlar. İç düzeni diğer çekme karavanlar gibi yaşamaya elverişli olarak tasarlanan kendinden motorlu taşıtlar, kapalı kasa panelvanların içine, kamyonetlerin arkasına, özel yapılan kasa içine ya da otobüs kasalarının içine tasarlanabiliyor.